Als u een computer gebruikt, dan kan er op zichzelf weinig mis gaan. De dreiging komt doorgaans van buiten, oftewel via internet en e-mail. Net zoals u uw huis beveiligt tegen ongewenste indringers, moet u ook uw computer beschermen tegen ongewenste fenomenen zoals virussen. Hier leest u meer over de basis van veiligheid op de computer.
Windows zelf kent enkele basisfuncties om de veiligheid te waarborgen. Welke dat precies zijn, hangt af van de versie van Windows die u gebruikt. Windows XP is al wat ouder en kent het minste aantal beveiligingsfuncties. In Vista zijn dat er al meer en zeker in Windows 7 is dat redelijk goed geregeld. Zo is er een firewall, een programma dat zorgt dat andere computers niet ongewild contact kunnen maken met uw eigen computer. Die staat standaard ingeschakeld.
Voor een antivirusprogramma moet u zelf zorgen, dat wordt niet mee geleverd met Windows. Het is cruciaal dat u zo’n programma gebruikt en zorgt dat de gegevens actueel zijn. Daar zijn grofweg twee manieren voor: een betaald pakket of een gratis programma. Bij nieuwe computers wordt vaak een betaald pakket meegeleverd dat u een bepaalde periode gratis kunt gebruiken. Daarna kunt u het programma aanschaffen. Dat is natuurlijk niet verplicht, u kunt ook besluiten over te stappen op een gratis toepassing.
Van de betaalde pakketten staan McAfee, Norton en Kaspersky goed bekend. Dit zijn programma's die zichzelf actueel houden door automatisch de nieuwste updates te downloaden. Wilt u liever een gratis toepassing? Dat voldoet in veel gevallen ook uitstekend. Namen van programma's die goed bekendstaan zijn Microsoft Security Essentials, Avast! en AVG Free. Ook deze programma's beschermen uw computer tegen virussen en andere problemen.
Er is iets waar u op moet letten als u een antiviruspakket aanschaft in de winkel. Dat is hoe lang het pakket bruikbaar is. Vroeger kocht u een programma en kon u dat eindeloos blijven gebruiken. Nu worden ze verkocht met een licentie voor een bepaalde periode. Bijvoorbeeld 1 jaar en dan voor 1 computer. U kunt het programma dan niet op bijvoorbeeld uw computer en op de laptop installeren. Na het jaar doet het programma het soms niet meer. In andere gevallen worden de virusgegevens niet meer bijgewerkt, dus hebt u er ook niks aan. Wel is het altijd mogelijk om een extra periode bij te kopen, bijvoorbeeld nog een jaar. Dat gaat allemaal via internet.
Om veilig te computeren kunt u zelf al veel doen. Virussen komen doorgaans niet zomaar op de computer, vaak heeft de computergebruiker zelf iets gedaan waardoor het virus toegang kreeg. De belangrijkste zaken waar u op moet letten zijn:
- Open geen mails van onbekenden. Via spam (ongewenste en ongevraagde mailberichten) worden veel virussen verspreid.
- Wees voorzichtig met het openen van bijlagen. Computercriminelen zijn er heel handig om u ertoe te bewegen een bijlage van een mail te openen. Ze doen bijvoorbeeld net of er een e-mailkaart in de bijlage zit, of naaktfoto's van bekende mensen. Veel internetters raken dan nieuwsgierig en besluiten de bijlage te openen, waarna er een dubieuze website wordt geopend of een virus wordt geïnstalleerd.
- Beantwoord spam niet. Ook niet als het bericht afkomstig lijkt van iemand die u kent, die bijvoorbeeld een prijs heeft gewonnen en u wil laten meedelen. Of die een foto van u op internet zegt te hebben gezien. Spammers versturen op grote schaal reclameberichten voor allerlei artikelen. De e-mailadressen worden soms gekocht in grote bestanden of door een computer zelf 'bedacht'. Als u reageert op zo'n e-mail, dan is dat een teken dat uw mailadres wordt gebruikt en voor criminelen is dat uiterst interessante informatie.
- Wees voorzichtig met uw financiële informatie. Een veelgebruikte oplichtingsmethode is om internetters een mail te sturen zogenaamd namens hun bank, het zogenaamde phishing. Met een smoesje over onderhoud of iets over actualiseren van gegevens worden mensen opgeroepen om in te loggen op de site van hun bank. De internetlink staat dan ook in de e-mail. Wie daarop klikt, gaat echter niet naar de echte site van de bank maar naar een nagemaakte versie ervan, die daar sprekend op lijkt. De enige bedoeling van die site is om achter uw inlognaam en wachtwoord te komen, waarna criminelen daar misbruik van maken. Banken en andere instellingen sturen nooit mails met links erin naar hun klanten. Als u er wel eentje krijgt, gooi die dan direct weg want dan is er iets niet in de haak.
Dan de belangrijkste tip: als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat meestal ook zo. Negeer e-mails waarin u geld wordt beloofd, waarin staat dat u een prijs hebt gewonnen en ga niet in op koopjes die echt te goedkoop zijn. Daar is dan meestal iets niet mee in de haak. Maak ook niet zo maar geld over naar onbekenden, u zult de eerste niet zijn die denkt wat gekocht te hebben via internet en vervolgens zijn geld kwijt is en het bestelde ook niet meer krijgt.
Steeds meer mensen hebben thuis draadloos internet. Om te voorkomen dat anderen gratis uw verbinding kunnen gebruiken of inbreken op uw computer, moet de verbinding beveiligd zijn. Als u de router bij uw abonnement hebt gekregen, dan is de verbinding meestal met een wachtwoord beveiligd. In de handleiding van het apparaat of uw provider staat hoe dat is geregeld. Als u handig bent en zelf een router hebt gekocht, dan leest u in de handleiding hoe u de beveiliging goed kunt instellen.